Dit artikel is geschreven door Hannah van Noordenne M.Sc. – Online Seksuoloog
Misschien stel jij je wel eens vragen rond jouw seksuele gezondheid, bijvoorbeeld rond seksueel verlangen. Maak jij je misschien wel eens zorgen of je wel ‘voldoende’ zin hebt in seks, of misschien net ‘te veel’? Of is jouw seksueel verlangen doorheen de jaren veranderd, of neemt het af naarmate de duur van je relatie toeneemt.
Het kan ook nog zo zijn dat jouw verlangen afwijkt van dat van je partner. Om verschillende redenen kan je je dus eigenlijk de vraag stellen: ‘Wat is normaal als het gaat om seksueel verlangen?’ Dit soort vragen zijn zeker niet zeldzaam in de seksuologische hulpverlening, zowel binnen relatietherapie als individuele seksuologische hulpverlening.
Echter is het antwoord hierop niet zo eenvoudig. Seksueel verlangen heeft namelijk geen eenvoudige definitie: het is een bewegend proces dat individueel erg kan verschillen en bovendien beïnvloed wordt door biologische, psychologische en relationele factoren [1].
Spontaan verlangen of responsief verlangen?
In de seksuologie onderscheiden we namelijk spontaan seksueel verlangen en responsief seksueel verlangen [1]. Spontaan seksueel verlangen is meer ‘vanzelfsprekend’ en plots: het kan opbloeien zonder directe seksuele prikkel als aanleiding. Dit verlangen kan dan bijvoorbeeld je overvallen tijdens je werk, huishoudelijke taken, of andere dagelijkse bezigheden.
Ook gewoonweg denken aan je partner kan dan al voldoende zijn om zin te krijgen in seks! Dit soort verlangen zien we vaker bij aanvang van een relatie of tijdens zeer intense verliefdheid. Daarnaast kan spontaan verlangen ook sterker aanwezig zijn in periodes van rust, weinig stress en niet al te veel hectische dagen. Door de beschikbare mentale ruimte in dit soort periodes, krijgt verlangen als het ware de ruimte om spontaan op te komen in onze gedachtegang [1].
Responsief verlangen ontstaat daarentegen als reactie op seksuele of intieme prikkels: het verlangen komt eigenlijk pas op gang wanneer je je al in een romantische, intieme gedachtengang bevindt. Denk bijvoorbeeld aan gezellig samen een filmpje kijken onder een dekentje, knuffelen op de bank, of elkaar zoenen en strelen.
Je zou dus kunnen zeggen dat de volgorde iets anders ligt bij responsief verlangen: eerst vindt er namelijk opwinding plaats en daarna komt het verlangen pas op! Dit soort verlangen is daardoor wat meer afhankelijk van jouw gemoedstoestand, de situatie en het contact met je partner [1].
De meeste mensen ervaren beide vormen van verlangen doorheen hun levensloop. Het kan wel wat veranderen van levensfase tot levensfase en er zijn ook zeker individuele verschillen in [1].
Veranderingen in verlangen
Wanneer ervaren we dan precies welke vormen van verlangen? Zoals hierboven reeds vermeld, komt spontaan verlangen relatief vaker voor in het begin van een liefdesrelatie alsook in rustige fasen. Responsief verlangen speelt vaker een rol in meer langdurige relaties of gewoonweg in een zeer druk, stressvol of misschien hectisch leven. Denk bijvoorbeeld aan het combineren van werk, een gezin, sociaal leven en dan ook nog eens je romantische relatie.
Wanneer je een druk leven leidt met allerlei dagdagelijkse verplichtingen, dreigt seksualiteit wel eens naar de achtergrond te verschuiven. Er blijft dan weinig mentale ruimte over om ons brein eigenlijk toe te laten om spontaan en vanuit het niets aan seks te denken [1]. Verlangen is dan dus zeker niet verdwenen (wat men soms vreest): het neemt simpelweg een andere vorm aan!
We merken dat deze vorm vaak onbekend is voor mensen. Spontaan seksueel verlangen (dat opkomt door een simpele aanraking van de hand of innig oogcontact) is meestal toch de norm in Hollywood of pornografische films. Responsief verlangen wordt jammer genoeg dikwijls geïnterpreteerd als verminderde aantrekking of een romantische relatie die ‘op’ is.
Mensen kunnen erg ongerust worden hierover [1]. Die gevoelens van onzekerheid zijn erg begrijpelijk wanneer je dit onderscheid niet kent. Echter is er vaak geen reden tot paniek en is er eigenlijk niets mis. Veranderd verlangen betekent dus niet meteen een verminderd seksueel verlangen!
Zin blijven maken!
Wanneer seksueel verlangen in langdurige relaties verschuift naar een meer responsieve vorm, kan de uitdaging net gaan liggen in het zeer bewust gaan creëren van een romantische, intieme context. In dit soort contexten kan seksueel verlangen namelijk de tijd en ruimte krijgen om op te bloeien! Dit is niet altijd zo simpel: het vergt actief tijd en aandacht voor elkaar. Denk aan het organiseren van een date night zonder enige afleiding.
Zorg bijvoorbeeld dat jullie alleen thuis zijn (of regel een oppas voor de kinderen) en plan leuke activiteiten zoals samen koken, een avondje uit eten of naar de bioscoop. Intimiteit hoeft niet meteen seksueel te zijn: nabijheid en een gevoel van emotionele verbondenheid zijn eigenlijk een belangrijke eerste stap richting zin in seks!
Wanneer je zin wil blijven maken, kan het ook erg helpen om van jezelf, en van je partner goed te begrijpen wat er voor jullie nodig is om seksueel op gang te komen, opgewonden te worden en zin te krijgen in seks! Open communiceren over de behoeften en noden van elkaar kan misverstanden voorkomen maar ook, misschien nog belangrijker, de druk wegnemen om zin te moeten hebben!
Individuele verschillen in de hoeveelheid seksueel verlangen, alsook de vorm zijn niet te verwaarlozen. Blijf dus nieuwsgierig naar elkaars verlangen. Wanneer we het hebben over seksueel verlangen, is er dus allesbehalve een one size fits all oplossing.
Kortom: seksueel verlangen is geen kwestie van ja of nee: het is een bewegend proces dat soms heel plots, en andere keren relatief langzaam kan opkomen. Verlangen hoeft dus geen voorafgaande voorwaarde te zijn om intimiteit te beleven, het mag soms ook een gevolg zijn [1].
Heb je behoefte om te praten over seks met een professionele psycholoog? Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking.
Bronnen:
IJff, M. (2016). Sexcounseling: handleiding voor seksuologische hulpverlening. Netherlands: Koninklijke Van Gorcum.
Dit artikel is geschreven door Hannah van Noordenne M.Sc. – Online Seksuoloog